logo3.gif (702 bytes)

HOME


ගුරුත්වාකර්ෂණය හා ඊනියා විද්‍යාත්මක ක්‍රමය

ඩී එස්‌ සී උපාධිධාරී සේවාර්ජිත (සම්මානිත) මහාචාර්ය අශෝක අමරතුංග මහතා පසුගිය මාර්තු 03 වැනි දා ලිපියෙන් කාල නිර්ණය ගැන කතාවකට ද මගපාදාගෙන ඇත. අප ඒ මහතා ගේ සුදුසුකම් සැම ලිපියක ම මුල සඳහන් කරන්නේ එ මහතා ඇගයීම සඳහා ය. ඒ මහතා තම ලිපි අවසානයේ දී තම සුදුසුකම් අපට නිතර නිතර මකත් කර දෙන්නේ ඒ මහතා තම සුදුසුකම් පිළිබඳ ඇගයීමක්‌ කරන බැවින් යෑයි සිතමි. අමරතුංග මහතා තමා ගැන ඇගයීමක්‌ කරන්නේ නම් අප ද ඒ මහතාට ඒ ඇගයීම ලබා දීම නුසුදුසු යෑයි මම නො සිතමි.

කෙසේ වෙතත් අමරතුංග මහතා ගේ ලිපි මට සිහිගන්වන්නේ මැක්‌කා ගේ කතාව ය. පාසල් ශිෂ්‍යයකු රචනය සඳහා තමාට ගුරු මහතා කිනම් මාතෘකාවක්‌ දුන්න ද සැම විට ම මැක්‌කා ගැන ලිවී යෑයි සඳහන් වෙයි. එළදෙන ගැන රචනයක්‌ ලිවීමට කී විට සිසුවා එළදෙන ගේ ඇෙග් මැක්‌කකු සිටී යෑයි සඳහන් කරමින් මැක්‌කා ගැන ලියයි. අමරතුංග මහතා කළ යුතු ව තිබුණේ මා විද්‍යාව පට්‌ටපල් බොරු බවට ගෙනෙන තර්ක හා කරුණු සාවද්‍ය බව පෙන්වීම ය. එහෙත් ඒ වෙනුවට ඒ මහතා බටහිර විද්‍යාව පිළිබඳව තමා කියවා ඇති ජනප්‍රිය පොත්වල ඇති කරුණු තමාට තේරෙන ආකාරයට විදුසරට ලියයි. ඔහු ගේ ඊනියා ජීවිතයේ අරුත ගැන ඔහු කියන්නෙත් බටහිර පොත්පත්වල තිබෙන බටහිර කතා ම ය.

අපේ ප්‍රවාද ඉතා සරල ය. අප ඒ නැවතත් කියන්නේ අමරතුංග මහතා ගේ බටහිර විද්‍යා පාඩම් නිසා ඒ බව සමහරකුට අමතක වී ඇත යන පදනමින් ය. අප එකිනෙකා විසින් සකස්‌ කෙරී ඇති ලෝක සියල්ල මුසා ය. සුත්තනිපාතයෙහි ද්වයාතානුපස්‌සනා සූත්‍රයෙහි පෘථග්ජනයන් ගේ දැනුම මුසා බව පැහැදිලි ව කියෑවෙයි. එසේත් නැත්නම් පටිච්චසමුප්පාදයට අනුව ත්‍රිලක්‌ෂණ පිළිබඳ අපේ අනවබෝධය හේතුවෙන් අපි ලෝක සංස්‌කරණය කර අසාර වූ සංසාරයේ ගමනක යෙදී සිටිමු. අපේ ප්‍රවාදයේ මුල ඇත්තේ එතැන ය. අපේ ප්‍රත්‍යක්‌ෂ යෑයි කියන දැනුම සංකල්ප ආදිය ද මුසා ය. මා යන සංකල්පය ද මුසාවකි. ප්‍රත්‍යක්‌ෂ දැනුම මනස හා සම්බන්ධ පංචෙන්ද්‍රිය ගෝචර හා මනසට පමණක්‌ ගෝචර දැනුම යනුවෙන් වර්ග කළ හැකි ය. බටහිර විද්‍යාවෙහි දී පටන් ගැනෙන්නේ මනස හා සම්බන්ධ පංචෙන්ද්‍රිය ගෝචර දැනුමෙන් යෑයි පැවසෙයි. මේ පරීක්‌ෂණ, සම්පරීක්‌ෂණවලින් හෝ පරීක්‌ෂණ නැති ව කෙරෙන නිරීක්‌ෂණ පිළිබඳ දැනුම ය. ඒ දැනුම සංයුක්‌ත දැනුමකි.

බටහිර විද්‍යාවෙහි දී මේ නිරීක්‌ෂණ සාධාරිණීකරණයට ලක්‌ කෙරෙයි. සාධාරණීකරණයට ලක්‌ වූ පසු ඒ වියුක්‌ත දැනුමක්‌ වෙයි. බල්ලකු හෝ අසවල් බල්ලා හෝ නො වන සාධාරණ බල්ලා වියුක්‌ත සංකල්පයකි. ඒ සඳහා ඉංගිරිසි භාෂාවෙහි a dog, the dog සංකල්පවලට අමතරව dog යන වියුක්‌ත සංකල්පය වෙයි. එහෙත් සිංහල භාෂාවෙහි එවැනි වියුක්‌ත බල්ලෙක්‌ නැත. වියුක්‌ත බල්ලකු තබා වියුක්‌ත මිනිසකු ද සිංහලයෙහි නැත. අද සිංහලයෙහි ඇතැම් අවස්‌ථාවල ඉංගිරිසි අනුකරණයෙන් වියුක්‌ත මිනිසා යන්න යොදාගැනෙයි. උදාහරණයක්‌ වශයෙන් මිනිසා ගේ පරිණාමය ගැන අපි අද කතා කරමු. එහෙත් මේ ඒකවචන වියුක්‌තය වෙනුවට සිංහලයෙහි එදා යෙදුණේ සංයුක්‌ත බහුවචන රූපය ය. සිංහල සම්ප්‍රදායෙහි මිනිසා ගේ පරිණාමය යන කතාව එදා සටහන් කෙරුණේ මිනිසුන් ගේ පරිණාමය යනුවෙනි. සිංහල බෞද්ධයන්ට වියුක්‌තය නුහුරු ය. සිංහල බෞද්ධයනට බටහිර විද්‍යාඥයන් වීමට නම් පළමුව ඔවුන් සිංහල බෞද්ධ චින්තනයෙන් මිදී ගී්‍රක යුදෙවු ක්‍රිස්‌තියානි චින්තනයට හුරු විය යුතු ය. අමරතුංග මහතා එසේ මිදී ඇතැයි මම නො සිතමි.

බටහිර විද්‍යාවෙහි සාධාරණීකරණය වූ වියුක්‌ත නිරීක්‌ෂණ තේරුම් කර දීම සඳහා වියුක්‌ත ප්‍රවාද ගොතනු ලැබෙයි. අප පට්‌ටපල් බොරු යයි කියන්නේ මේ වියුක්‌ත ප්‍රවාද සහිත බටහිර විද්‍යාවට ය. නිරීක්‌ෂණ සංයුක්‌ත වූවත් වියුක්‌ත වූවත් මුසා ය. එනම් බොරු ය. ඒ මුසා තේරුම් කිරීමට ගොතන වියුක්‌ත ප්‍රවාද පට්‌ටපල් බොරු ය. බටහිර විද්‍යාව පට්‌ටපල් බොරු ය යන්නෙන් අප කියා සිටින්නේ ඒ බව ය. අමරතුංග මහතා කළ යුත්තේ මේ කරුණු සාවද්‍ය බව පෙන්වා දීම ය. එහෙත් ඔහු කරන්නේ අනෙකකි. පසුගිය මාර්තු 02 වැනි දා ලිපියෙහි ඒ මහතා මෙසේ ද සඳහන් කර ඇත.

"ඉහත සඳහන් Eවල අනුපාතික අගය 0.007 වීම ඉතා වැදගත් ය. මූලද්‍රව්‍ය සෑදෙන්නේ රැල්ලක්‌ (cascade) ලෙස බවFred Hoyle පවසා ඇත. එම ක්‍රියාදාමය හෝ රැල්ල කෙතරම් දුර යනවා ද යන්න නිගමනය කෙරෙන්නේ එම සංඛ්‍යාව විසිනි. එය 0.006 වූයේ නම් හයිඩ්‍රජන්වලට එහා යන්නේ නැත. එය 0.008 වූයේ නම් මුළු හයිඩ්‍රජන් ප්‍රමාණය බැර ලෝහවලට පත් වන්නේ ය. එවැනි අවස්‌ථා දෙකේ ම ජීවීන්ට අවශ්‍ය දේවල් සෑදෙන්නේ නැත. හයිඩ්‍රජන් න්‍යෂ්ටියේ ස්‌කන්ධයෙන් ශක්‌තිය බවට පත් වන අනුපාතය ගැන පැහැදිලි කිරීමක්‌ කළ Martin Rees නමැති විද්‍යාඥයා එවැනි සංඛ්‍යා හයක්‌ පිළිබඳව අදහස්‌ දක්‌වා ඇත. එම සංඛ්‍යා සැම එකක්‌ ම අප ගේ පෘථිවිය ජීවීන්ට සුදුසු ග්‍රහලෝකයක්‌ බවට පත් කිරීම සඳහා වැදගත් වන්නේ ය. එම සංඛ්‍යා හය පිළිබඳ විස්‌තරයක්‌ ප්‍රථම වරට මාර්ටින් රීස්‌ විසින් සිදු කරන ලද්දේ Just Six Numbers (1999) නමැති ඔහු ගේ කෘතිය මගිනි. මේ සංඛ්‍යා හය Dimentionless Physical Constant නමැති මානයක්‌ නොමැති භෞතික නියතයන් වන්නේ ය. එවැනි නියත දැනට 26ක්‌ නිර්මාණය වී ඇත. මේවා ගැන පසුව සාකච්ඡා කරමු. ඒවා මේ ලිපියේ සඳහන් කොට ඇත්තේ එම නියත හය පිළිබඳ සඳහනක්‌ තබා E නමැති අනුපාතික සංඛ්‍යාව විස්‌තර කොට ජීවීන්ට සුදුසු තත්ත්වයට පත් වීම සඳහා පෘථිවිය මුළු විශ්වයට සම්බන්ධ වී ඇති ආකාරය පෙන්වා දීමට ය."

අමරතුංග මහතා මෙහි E අගයක්‌ ගැන සඳහන් කරයි. මේ අගය 0.007 ක්‌ ම වූයේ ඇයි? බටහිරයන්ට මානව කේන්ද්‍රවාදී නො වී සිටීමට නොහැකි ය. බටහිර විද්‍යාවට අනුව E සඳහා වෙනත් අගයක්‌ තිබිණි නම් ලෝකය ද මිනිසුන් (ඊනියා මිනිසා) ද නැත. වෙනත් වචනවලින් කියන්නේ නම් විශ්වය මවා හෝ මැවී හෝ ඇත්තේ මිනිසුන් සඳහා ය. බටහිරයන්ට සූර්ය කේන්ද්‍රවාදය ලැබුණේ වෛදික ගණිතඥයන් ගෙනි. එතෙක්‌ බටහිරයන්ට කේන්ද්‍රය වූයේ පෘථිවිය හා ඊනියා මිනිසා ය. වෛදිකයෝ සූර්ය කේන්ද්‍රවාදය දැන සිටි මුත් ඒ නිරපේක්‌ෂයක්‌ බවට පත් නො කළ හ. ඔවුහු ජ්‍යෙdතිෂයෙහි ද පෘථිවියට සාපේක්‌ෂව ග්‍රහයන් ගේ (ග්‍රහ වස්‌තු නොවේ) චලිතය ගැන සාකච්ඡා කළ හ. එහෙත් බටහිරයෝ සූර්ය කේන්ද්‍රවාදය නිරපේක්‌ෂයක්‌ බවට පත් කළ හ. ඔවුහු පසුව ÚSරපථ මන්දාකිණිය ද, ඉන්පසු ස්‌ථානීය මන්දාකිsණි ද කේන්ද්‍ර බවට ගත් හ. එහෙත් විශ්වවේදයෙහි දී ඔවුන්ට ඒ කළ නොහැකි විය. එසේ නමුත් දැන් ඔවුන් කියන්නට සූදානම් වන්නේ විශ්වය නිර්මාණය කෙරී හෝ නිර්මාණය වී ඇත්තේ හෝ මිනිසුන් වෙනුවෙන් බව ය. ඔවුන්ට මානව කේන්ද්‍රවාදයෙන් ඉවත් විය නොහැකි ය. කේම්බ්‍රිඡ් විශ්වවිද්‍යලයෙහි විශ්වවේදියකු වන ජෝන් බැරෝ ආදීහු කලක සිට මානවත්වාරෝපණයක්‌ (Anthropomorphism) ගැන කතා කරති. බටහිර විශ්වවේදීන් Eහි අගය තේරුම් කරන්නේ කෙසේද? ඔවුන්ට ඒ සඳහා මානවකේන්ද්‍රීය නො වන පට්‌ටපල් බොරුවක්‌ ගෙතිය හැකි ද?

අමරතුංග මහතා බටහිරයන් අනුව යමින් මානවකේන්ද්‍රවාදී (ජෛවීය කේන්ද්‍රවාදී) වෙයි. අමරතුංග මහතා සඳහන් කරන මේ වාක්‍ය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන්න. "මින් පෙනී යන්නේ දුකින් ජීවත් වී මරණයට පත් වන ජීවීන් තම සේවයට බඳවාගැනීම සඳහා විශ්වය කෙතරම් සංකීර්ණ වූ වෙහෙසක්‌ දරා ඇත් ද යන්න ය. E නමැති 0.007 යන අගය මුළු විශ්වයට ම අදාළ (යෙදිය හැකි) අගයක්‌ වන්නේ ය. මෙතරම් සංකීර්ණ වූ විශ්වයේ මෙතරම් සංකීර්ණ වූ පෘථිවියක්‌ මෙතරම් සංකීර්ණ වූ ජීවීන් සඳහා සකසා ඇත. එවැනි දෙයක්‌ කළ හැකි විශ්වය මිනිසා ගේ දුක නැති කොට හැම දා ජීවත් වන ජීවීන් නිර්මාණය නො කළේ ඇයි? එසේ නො කර තෘෂ්ණාවෙන් පොළඹවා දුකින් ජීවත් වෙමින් නොයෙකුත් දේ නිර්මාණය කොට මරණයට පත් ව ජීවීන් නිර්මාණය වී ඇත්තේ ඇයි?

මෙයින් කියෑවෙන්නේ කුමක්‌ ද? දුකින් ජීවත් වන ජීවීන් තම සේවයට පත්කර ගැනීම සඳහා විශ්වය මහත් වෙහෙසක්‌ දරා ඇති බව ය. විශ්වය ඇති වූයේ කුමක්‌ සඳහා ද? ජීවීන් සේවයට ගැනීම සඳහා ද? මේ දැනුම කාගේ ද? පැහැදිලිව ම ඒ ජීවීන් ගේ පොදු දැනුමක්‌ නො වේ. ඒ ඊනියා මිනිසා ගේ දැනුමකි. මිනිසුන්, බටහිර මිනිසුන් නො වන්නට මෙවැනි දැනුමක්‌ නැත. විශ්වය මැවී ඇත්තේ ම මිනිසුන්ට ඒ දැනුම ලබාගැනීමට හැකි වන අයුරින් ය යන්න බැරෝ ආදීන් ගේ ප්‍රවාදය ය. වෙනත් අයුරකින් කියන්නේ නම් විශ්වය මවා හෝ මැවී හෝ ඇත්තේ මිනිසාට දැනුම ලබා දීමට ය, නැත හොත් දැනුම ලබාගැනීමට හැකි වන අයුරින් ය. අපට කීමට ඇත්තේ විශ්වය ඇත්තේ මිනිසුන්ට පට්‌ටපල් බොරු ගෙතීමට බව ද?

අමරතුංග මහතා ගේ බුදුදහම අඩු ම තරමින් සම්මත ථෙරවාදයවත් නො වේ. ඔහු ගේ පඹගාලෙහි සංකීර්ණ දේ කළ හැකි විශ්වය මිනිසා ගේ දුක නැතිකර හැම දා ජීවත් වන ජීවීන් නිර්මාණය කර නැත. ඔහු කියන්නේ සදාකාලික ව ජීවත් වීම සැපතක්‌ කියා ද, පැහැදිලි නැත. ඒ කෙසේ වෙතත් විශ්වය ජීවීන් නිර්මාණය කර ඇත්තේ ඔවුන් තෘෂ්ණාවෙන් පොලඹවා දුකින් ජීවත්කර විවිධ දේ නිර්මාණය කර මරණයට පත් වන අන්දමට ය. මෙය තෘෂ්ණාව ඇති වීම පිළිබඳ කතාවක්‌ ද? ඒ පටිච්චසමුප්පාදයටවත් සම්මත ථෙරවාදයටවත් එකඟ නො වේ. අමරතුංග මහතාට අනුව විශ්වය මිනිසුන් ඇතුළු ජීවීන් නිර්මාණය කර ඇත්තේ ම තෘෂ්ණාවෙන් පෙලඹවීමට ය.

මෙය දෙවියන් වහන්සේ ගේ නිර්මාණය නො වූවත් නිර්මාණයකි. එය ඩාවින් ගේ පරිණාමවාදයට එකග වන්නේ ද? විශ්වය විසින් ජීවය නිර්මාණය කෙරී ඇත. ඒ විශ්වයට සේවය කිරීම සඳහා ය. අමරතුංග මහතා තවදුරටත් මෙසේ කියයි. "ජීවීන් ගේ මරණයට පසු DNA, RNA, ප්‍රොaටීන් ඉතිරි වන ලෙස සැකසී ඇත්තේ ඇයි. එසේ නම් ජීවීන් ගේ ජීවිතයේ අරුත DNA, RNA, ප්‍රොaටීන් නිර්මාණය කිරීම විය යුතු ය." ජීවීන්ගේ මරණයට පසු ඔවුන් නිර්මාණය කළ DNA, RNA, ප්‍රොaටීන් ඉතිරි වෙයි. අමරතුංග මහතා ඉන් නිගමනය කරන්නේ ජීවීන් ගේ ජීවිතයේ අරුත DNA, RNA, ප්‍රොaටීන් නිර්මාණය කිරීම විය යුතු බව ය. අමරතුංග මහතා ඒ නිගමනයට එළඹෙන්නේ කිනම් තර්කයකින් ද? ජීවීන් යම් යම් දේ ඉතිරි කර මිය යන්නේ ය යන්නෙන් ගම්‍ය වන්නේ ජීවීන් ගේ ජීවිතයේ අරුත ඒ ඒ දේ නිර්මාණය කිරීම බව ද?

අනෙක්‌ අතට ජීවීන් ඇති වූයේ කෙසේ ද යන ප්‍රශ්නයට අමරතුංග මහතා දෙන පිළිතුර කුමක්‌ ද? RNA පිළිබඳ නව ප්‍රවාද (නව පට්‌ටපල් බොරු) බටහිර විද්‍යාවේ දැන් දැන් ගෙතෙයි. අපි ඒ පැත්තකින් තබමු. ජීවීන් ඇති වීමට පෙර ප්‍රොaටීන් තිබිණි ද? එසේ නම් ජීවීන් ඇති කර ප්‍රොaටීන් නිපදවා ගන්නේ ඇයි? විශ්වයට ජීවීන් නැති ව ම DNA, RNA, ප්‍රොaටීන් නිර්මාණය කරගැනීමට නො හැකි ද? ජීවීන් ඇති කර ඉන්පසු ජීවීන් ලවා ද ඒ දේ නිර්මාණය කිරීම විශ්වයට වඩා වාසිදායක ද? ලාභ ද? අමරතුංග මහතා අප වැනි හුදී ජනයා ගේ පහන් සංවේගය සඳහා ඒ සියල්ල පැහැදිලි කරන්නේ ද?

අමරතුංග මහතා ගේ තර්ක බටහිර විද්‍යාවට ම ගැලපෙයි. පසුගිය දා බටහිර විද්‍යාව වෙනුවෙන් මෙරට පෙනී සිටින උගතකු අමරතුංග මහතා ගේ බුද්ධිමය වීරයකුට පහර ගසමින් කියා සිටියේ p ප්‍රස්‌තුතයෙන් q ප්‍රස්‌තුතය ගම්‍ය වේ නම් එයින් q ප්‍රස්‌තුතයෙන් p ප්‍රස්‌තුතය ගම්‍ය වන්නේ යෑයි කිව නොහැකි බව ය. බටහිර ගණිතයෙහි දී ඒ එසේ යෑයි සැලකෙයි. එහෙත් බටහිර ගණිතයෙහි හෝ බටහිර දර්ශනයෙහි හෝ ගම්‍ය වන්නේ ය යන්නෙන් අදහස්‌ කරන්නේ කුමක්‌ දැයි පැහැදිලි නො කෙරෙයි. p ප්‍රස්‌තුතයෙන් q ප්‍රස්‌තුතය ගම්‍ය වන්නේ ය යනු කුමක්‌ ද? ඇරිස්‌ටෝටලීය න්‍යායෙහි ගම්‍ය වීම යනු කුමක්‌ ද? අප කලින් ද සඳහන් කර ඇති පරිදි a=b, b=c නම් a=c බව නිගමනය කරන්නේ කිනම් න්‍යායකට, තර්කයකට අනුව ද? a=b නම් a=c=b=c බව නිගමනය කරන්නේ කිනම් න්‍යායකට, තර්කයකට අනුව ද?

අපි එය ද පැත්තකින් තබමු. අමරතුංග මහතාට වත් ඉහත සඳහන් බටහිර විද්‍යාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටින උගතාට වත් එයට පිළිතුරු නොමැති බව අපි දනිමු. අපි p ප්‍රස්‌තුතයෙන් q ප්‍රස්‌තුතය ගම්‍ය වේ නම් එයින් q ප්‍රස්‌තුතයෙන් p ප්‍රස්‌තුතය ගම්‍ය වන්නේ යෑයි කිව නොහැකි බවට ඇති ප්‍රකාශය සලකමු. එහෙත් අර උගතා තේරුම් නො ගත්තාට බටහිර විද්‍යාවේ ක්‍රියාත්මක වන්නේ p ප්‍රස්‌තුතයෙන් q ප්‍රස්‌තුතය ගම්‍ය වේ නම් එයින් q ප්‍රස්‌තුතයෙන් p ප්‍රස්‌තුතය නිගමනය වන බව ය.

අපට වියුක්‌තය එතරම් හුරු නැති බැවින් ප්‍රසිද්ධ උදාහරණයක්‌ ගනිමු. පොළොවට පොල් වැටෙන්නේ ඇයි යන ප්‍රශ්නයට පිළිතුරක්‌ ලෙස එසේත් නැත්නම් පොළොවට පොල් වැටීම තේරුම්ගැනීම සඳහා බටහිර විද්‍යාවේ ඇති ප්‍රවාදයක්‌ නම් ගුරුත්වාකර්ෂණය ය. තවත් ප්‍රවාදයක්‌ වන්නේ අවකාශ - කාලයෙහි වක්‍රතාව ය. මේ කුමක්‌ සැලකුව ද අපේ කතාවට එයින් බධාවක්‌ නො වේ. අපි බොහෝ දෙනාට පුරුදු ගුරුත්වාකර්ෂණ ප්‍රවාදය (පට්‌ටපල් බොරුව) ගනිමු. බටහිර විද්‍යාවේ ගුරුත්වාකර්ෂණ ප්‍රවාදය වියුක්‌ත ප්‍රවාදයකි. එයින් වියුක්‌ත නිගමන ගම්‍ය කර ගත හැකි යෑයි සිතමු. එය කිසි ම පදනමක්‌ නැති ව සංයුක්‌ත නිගමනයක්‌ බවට පත් කර ගුරුත්වාකර්ෂණය ප්‍රවාදය වේ නම් යම් ත්වරණයකින් පොල් පොළොවට වැටෙන්නේ යෑයි ගම්‍ය වන්නේ යෑයි සිතමු. මෙහි p ප්‍රස්‌තුතය වන්නේ ගුරුත්වාකර්ෂණ ප්‍රවාදයයි. පදනමක්‌ තර්කයක්‌ නැති ව වුව ද ගම්‍ය කෙරෙන q ප්‍රස්‌තුතය යම් ත්වරණයකින් පොළොවට පොල් වැටේ ය යන්න ය. දැන් බටහිර විද්‍යාවේ ඊනියා විද්‍යාත්මක විධි ක්‍රමයෙන් (හෝ ඉන් කොටසකින් හෝ) කෙරෙන්නේ පොළොවට යම් ත්වරණයකින් පොල් වැටේ ය යන්නෙන් ගුරුත්වාකර්ෂණයක්‌ ඇතැයි (ගුරුත්වාකර්ෂණ ප්‍රවාදය) නිගමනය කිරීම ය.

වෙනත් වචනවලින් කිව හොත් මෙහි දී කෙරෙන්නේ q ප්‍රස්‌තුතයෙන් ච ප්‍රස්‌තුතය නිගමනය කිරීම ය. මෙය අර උගතා රසල් ගෙන් හෝ වෙන කා ගෙන් හෝ ඉගෙන පුනරුච්චාරණය කරන p ප්‍රස්‌තුතයෙන් q ප්‍රස්‌තුතය ගම්‍ය වේ නම් එයින් q ප්‍රස්‌තුතයෙන් ච ප්‍රස්‌තුතය ගම්‍ය වන්නේ යෑයි කිව නොහැකි බවට ඇති ප්‍රකාශයට විරුද්ධ ය. බටහිර විද්‍යාවේ මුළුමනින් ම ඇත්තේ p ප්‍රස්‌තුතයෙන් q ප්‍රස්‌තුතය ගම්‍ය වේ නම් එයින් q ප්‍රස්‌තුතයෙන් p ප්‍රස්‌තුතය ගම්‍ය වන්නේ ය යන ආකාරයේ ප්‍රකාශ ය. ඒ අනුව ඊනියා විද්‍යාත්මක විධික්‍රමය අර උගතාට අනුව බංකොළොත් විධික්‍රමයකි. එය ඒ උගතාට අනුව තර්ක විරෝධී ය. මෙයින් කියෑවෙන්නේ එකී බටහිර විද්‍යාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටින උගතාට අනුව බටහිර විද්‍යාවේ අනුගමනය කෙරෙන විධික්‍රමය තර්ක විරෝධී බව ය. බටහිර විද්‍යාව පට්‌ටපල් බොරු බවට අප කරන ප්‍රකාශයට එයින් තවත් තල්ලුවක්‌ ලැබෙයි.

නලින් ද සිල්වා

කර්තෘ සටහන-අමරතුංග මහතා නලින් ද සිල්වා මහතාට පිළිතුරු ලිපි පෙළක්‌ නො ලියන්නේ අප විසින් කරන ලද ඉල්ලීමකට අනුව ය. ඒ ඉල්ලීම කළේ මෙය කෙළවරක්‌ නො දකින විවාදයක්‌ බව හැඟී යන බැවිනි. විවාදය නැවැත්වීම සඳහා අපට එකඟ කරවාගත හැකි වූයේ අමරතුංග මහතා පමණ ය. ඒ මහතා වෙන ම ලිපි පෙළක්‌ ලියන්නේ ද (මාතෘකාව අපෙන් නො වුණත්) අප කළ ඇරයුමකට අනුව ය.