logo3.gif (702 bytes)

HOME


සඵල ස්‌කන්ධ ආතානකය

ඩී එස්‌ සී උපාධිධාරී සේවාර්ජිත (සම්මානිත) මහාචාර්ය අශෝක අමරතුංග මහතාට හා ඔහුට සහායට පැමිණ ඇති කැනඩාවේ පාසල් ගුරුවරයකු වූ බෝධි ධනපාල මහතාට අවශ්‍ය බටහිර විද්‍යාව ආරක්‌ෂා කිරීමට ය. ඔවුන් කිසිවකුත් මා බටහිර විද්‍යාව ගැන කරන හැඳින්වීම අභියෝගයකට ලක්‌ කර නැත. බටහිර විද්‍යාවේ කෙරෙන්නේ පංචෙන්ද්‍රිය ගෝචර සංසිද්ධි පංචෙන්ද්‍රිය ගෝචර නො වන වියුක්‌ත කතන්දර මගින් තේරුම් කර දීම ය. බොහෝ විට යම් සංසිද්ධියක්‌ තේරුම් කර දීමට බටහිර විද්‍යාඥයෝ කතන්දර රාශියක්‌ ගොතති. ඔවුන් ඒ කතන්දරවලින් වඩාත් ම සාර්ථක කතන්දරය තෝරාගන්නේ විසංවාදී ක්‍රමයකට ය.

ඔවුන් ගේ කතන්දර වියුක්‌ත ය. එබැවින් ඉන් ලබාගන්නා නිගමන ද වියුක්‌ත ය. ඔවුන් ඒ වියුක්‌ත නිගමන සංසන්දනය කරන්නේ සංයුක්‌ත පංචෙන්ද්‍රිය ගෝචර සංසිද්ධි සමග ය. මෙහි ඇති සංගතභාවය කුමක්‌ ද? වියුක්‌ත නිගමනයක්‌ සංයුක්‌ත සංසිද්ධියක්‌ සමග සංසන්දනය කරන්නේ කෙසේ ද? එහෙත් වියුක්‌ත යනු කුමක්‌ දැයි නො දන්නා අයකු මා කියන දේ තේරුම්ගන්නේ කෙසේ ද? උදාහරණයක්‌ වශයෙන් ගත හොත් බෝධි ධනපාල මහතාට සරල රේඛාව යනු කුමක්‌ දැයි නො තේරෙයි.

වියුක්‌තය ගැන කතා කිරීමට පළමු අමරතුංග මහතා ගේ අප්‍රේල් 15 ලිපියෙන් ඡේදයක්‌ උපුටා දැක්‌විය යුතු ය. ඒ මහතා මෙසේ කියයි. "ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා මහතා මට අපහාස කිරීම පිණිස විදුසර සගරාවේ එක්‌ කොටසක්‌ වෙන් කොටගෙන ඇත. මා ලියන දේ ඔහුට අවශ්‍ය පරිදි වෙනස්‌ කොටගෙන එය වැරැදි බව පවසා මා කිසිවක්‌ නො දන්නකු බව ඔප්පු කිරීමට තම කාලය ශක්‌තිය සහ අවකාශය වැය කරමින්, පරිභව කිරීමට ඔහු තුළ ඇති සහජ හැකියාව විදහාපායි. ඔහු මෙසේ කරන බව මා පමණක්‌ නො ව ඒ ගැන විදුසර සගරාවේ පළ වූ ලිපි මගින් බෝධි ධනපාල මහතා ද පෙන්වා දී ඇත."

අමරතුංග මහතාට හෝ ධනපාල මහතාට හෝ කිසි ම නිර්මාණාත්මක හැකියාවක්‌ නැත. මා ඔවුන් මගේ ලිපි විකෘති කර ඒවාට තම අර්ථකථන දී ඉන්පසු ඒ වැරැදි බව කියන්නේ යෑයි මා කිහිප වතාවක්‌ ම කියා ඇත. අමරතුංග මහතා එය ම මා සම්බන්ධයෙන් කියයි. එහෙත් පාඨකයන් දන්නා කරුණ නම් මා සැම විට ම ඔහු ගේ ලිපිවලින් උපුටා දැක්‌වීමක්‌ මිස විකෘත කිරීමක්‌ නො කරන බව ය. අමරතුංග මහතා නම් මගේ ලිපිවලින් උපුටා නො දක්‌වයි. එපමණක්‌ නො වේ. ඔහු තම ලිපිවලින් උපුටා දැක්‌වීම ගැන මට චෝදනා කරයි.

උදාහරණයක්‌ වශයෙන් අමරතුංග මහතා අප්‍රේල් 15 ලිපියෙහි ම මෙසේ කියයි. "ඔහුට අලුතින් කියන්නට දෙයක්‌ නැති නිසා අප කියූ දේ නැවත නැවත කියමින් විදුසර පිටු පුරවයි. "මේ ඔහු මා ගැන කියන දෙයකි. මා අමරතුංග මහතා කී දේ නැවත නැවතත් කියනවා නො වේ. මා කරන්නේ පාඨකයනට ම දැනගැනීම සඳහා ඔහු ගේ ලිපිවලින් උපුටා දැක්‌වීම ය. අලුතින් යමක්‌ කියන්නේ මා ද නැත්නම් අමරතුංග ගණයේ පඩිවරුන් ද යන්න මෙරට පුවත්පත් කියවන ජනතාව දනිති.

අපි දැන් වියුක්‌තය ගැන කතා කරමු. ඉංගිරිසි ශබ්දකෝෂවල වියුක්‌ත යන්න සාමාන්‍යයෙන් අර්ථ දැක්‌වෙන්නේ සංයුක්‌ත යන්නෙහි විරුද්ධය ලෙස ය. අදහස්‌ සංකල්ප ආදිය වියුක්‌ත ලෙස අර්ථ දැක්‌වෙයි. සංයුක්‌තය ද්‍රව්‍ය වෙයි. ඒ පංචෙන්ද්‍රිය ගෝචර වෙයි. ඒ අතින් අල්ලා දැනගත හැකි ය. එහෙත් අදහස්‌ අතින් ඇල්ලිය නො හැකි ය. එබැවින් බටහිරයෝ බොහෝ විට අදහස්‌ වියුක්‌ත ලෙස ගනිති. එය බටහිර ක්‍රමය ය. එහෙත් සියලු අදහස්‌ වියුක්‌ත ද යන ප්‍රශ්නය පැනනගී. තමන්ට බටහිරයන් (අනුකාරක මෙරට හා පිටරට ගුරුවරුන්) උගන්වන දේ ප්‍රශ්න කිරීමකින් තොර ව පිළිගන්නා පඩියන්ට නම් ප්‍රශ්න පැන නො නගියි.

බටහිරයන් හා සිංහල බෞද්ධයන් අතර ඇති මූලික වෙනසක්‌ අනුකාරක උගත්තු තේරුම් නො ගනිති. ඒ අන් කිසිවක්‌ නො ව සිංහල බෞද්ධයන්ට මනස ප්‍රධාන වීමත් මනස නොමැති ව කිසි ම සංජානනයක්‌ ඇති නො වන බවත් එහෙත් පංචෙන්ද්‍රිය නොමැති ව මනසට පමණක්‌ සීමා වන අදහස්‌ ඇති බවත් ය. මේ කරුණු මා පසුගිය ලිපි කිහිපයක ම විස්‌තර කර ඇත. විදුසර පැරැණි කලාපවලින් ඒ ලිපි ලබාගත හැකි ය. උදාහරණයක්‌ වශයෙන් 2014 සැප්තැම්බර් 17, 24, ඔක්‌තෝබර් 01, 22 කලාප කියවන්න. බටහිර දාර්ශනිකයන්ට සංකල්පවලින් තොර සංජානන ඇත. අප බොහෝ අවස්‌ථාවල සඳහන් කර ඇති පරිදි බර්ට්‍රන්ඩ් රසල් වැන්නෝ ඊනියා නිල් බවක්‌ (Bluishness) ගැන සංකල්පයකින් තොර සංජානනයක්‌ ලෙස කතා කළ හ.

එහෙත් සිංහල බෞද්ධයනට සංකල්පයකින් තොර ඊනියා නිල් බවක්‌ නැත. සංකල්ප නිර්මාණය මනසෙහි කාර්යභාරයකි. සංකල්ප නොමැති ව සංජානනයක්‌ ගැන කිව හැකි ද? ඒ සඳහා කිසිවකුට උදාහරණයක්‌ සැපයිය හැකි ද? සත්ත්වයා හා කැමරාව අතර ඇති වෙනස කුමක්‌ ද? කැමරාවට ද ඇසට මෙන් ම කාචයක්‌ ඇත. එහෙත් කැමරාවට කිසිවක්‌ දැකිය හැකි ද? බටහිරයන්ට හා භෞතිකවාදීන්ට (ද්‍රව්‍යවාදීන්ට) මනසෙන් තොර ලෝකයක්‌ ඇත. මෙරට ඇතැම් අනුකාරක පඩියෝ ද එක්‌ අතකින් තමන් බෞද්ධයන් යෑයි කියන අතර මනසෙන් තොර භෞතික වූ ලෝකයක්‌ (විශ්වයක්‌) ඇතැයි විශ්වාස කරති.

මට මනසින් තොර ලෝකයක්‌ නැත්තේ මගේ ලෝකය මගේ මනසෙහි නිර්මාණයක්‌ වන බැවිනි. මා අත්දකින මගේ ඉන්ද්‍රිය පහට හා මනසට ගෝචර වූ ලෝකය මගේ සංකල්පීය ලෝකයයි. කිසිවකුට තමා ගේ සංකල්පීය ලෝකය හැරෙන්නට වෙනත් ලෝකයක්‌ වේ ද? මගේ සංකල්පීය ලෝකය මගේ නිර්මාණයක්‌ යෑයි කී වහා ම අනුකාරක පඩියෝ පරළ වෙති. එය විඤ්ඤණවාදී අදහසක්‌ යෑයි කියති. විඤ්ඤාණවාදීන්ට මනස යනුවෙන් යමක්‌ ඇත. එහෙත් මට මනස ද නිර්මාණයකි. නැති දෙයක්‌ ඇතැයි ගැනීමකි. මනස ද නිර්මාණයක්‌ ලෙස ගැනීම විඤ්ඤාණවාදී වන්නේ කෙසේ දැයි අමරතුංග මහතා පැහැදිලි කරන්නේ ද?

අනෙක්‌ අතට බුදුන් වහන්සේ භෞතික ලෝකයක්‌ පවතින බව ඒකාන්ත වශයෙන් ම දේශනා කර ඇති සූත්‍රයක්‌ උපුටා දැක්‌වීමට අමරතුංග මහතාට හැකි ද? අහවල් සූත්‍රයෙහි ඇත කියන්නේ නැති ව සූත්‍රය හා නිකාය සඳහන් කර සූත්‍රයෙන් අදාළ කොටස උපුටා දක්‌වන ලෙස අමරතුංග මහතාට ආරාධනා කරමි. ඊනියා වාස්‌තවික ලෝකයක්‌ ඇතැයි පැවසීම ද මනසෙහි කාර්යයකි. එය ද මනසෙහි නිර්මාණයකි. අමරතුංග මහතා ඇතුළු උගතුන් තේරුම් නො ගත්තාට එය ද, එනම් භෞතික වූ ලෝකයක්‌ මනසින් තොර ව පවතින්නේ යෑයි කීම ද, ඔවුනට ම අනුව විඤ්ඤාණවාදී අදහසකි.

බටහිරයන් ගේ අදහස්‌ අපි පසෙකට දමා වියුක්‌තය යන්න සිංහල බෞද්ධ චින්තනයෙහි තේරුම්ගැනීමට උත්සාහ කරමු. මා විදුසරෙහි පළ වූ ලිපිවලින් පැහැදිලි කර දී ඇත්තේ සිතෙන් මවාගත නොහැකි අදහස්‌, සංකල්ප, ප්‍රවාද ආදිය වියුක්‌ත බව ය. පංචෙන්ද්‍රිය නැති ව වුවත් සිsතෙන් මවාගත හැකි නම් එය මම සංයුක්‌ත සළායතන දැනුමක්‌ ලෙස ගනිමි. සළායතන දැනුමක්‌ ලෙස මා සලකන්නේ පෘථග්ජනයන් මනසෙන් පමණක්‌ හෝ මනස හා පංචෙන්ද්‍රිය ආධාර කරගනිමින් හෝ නිර්මාණය කරන දැනුමක්‌ ය. එය මූලික වශයෙන් ගත හොත් අවිඡ්ජාව (අවිද්‍යාව) නිසා හටගන්නකි. අප සංසාරයේ සැරිසරන්නේ මේ අවිඡ්ජාව නිසා ය. පටිච්චසමුප්පාද චක්‍රය එහි ඕනෑ තැනක දී බිඳිය හැකි ය. එසේ හැකි වන්නේ පටිච්චසමුප්පාදය චක්‍රීය දැනුමක්‌ වන බැවිනි.

වියුක්‌ත සළායතන දැනුම් සිතෙන් මවාගත නොහැකි ය. මනසට යම් අදහසක්‌ ඇතැයි කීමෙන් එය සිතෙන් මවාගත හැකි ය යන්න ගම්‍ය නො වේ. සිතෙන් මවාගත නොහැකි අදහස්‌ වියුක්‌ත සළායතන දැනුම් වෙයි. බොහෝ විට අපි ඒ දැනුම් වියුක්‌ත දැනුම් ලෙස හඳුන්වමු. ධනපාල මහතාට වත් අමරතුංග මහතාට වත් වියුක්‌ත දැනුම පිළිබඳ කිසි ම දැනුමක්‌ නැත. යුදෙවු ක්‍රිස්‌තියානි සම්ප්‍රදායෙහි ද ඉස්‌ලාමික සම්ප්‍රදායෙහි ද ඉගැන්වෙන දෙවියන් වහන්සේ වියුක්‌ත සංකල්පයකි. දෙවියන් වහන්සේ ලෝකය මැවී යෑයි කීම වියුක්‌ත ප්‍රවාදයක කොටසකි.

බෝධි ධනපාල මහතා වෙනත් තැනක සඳහන් කර තිබුණේ සරල රේඛා ඇඳිය හැකි බව ය. එහෙත් ඔහු තේරුම් නො ගන්නා කරුණ නම් දිගක්‌ මිස පළලක්‌ හෝ ඝනකමක්‌ හෝ නොමැති සරල රේඛාවක්‌ අඳිනු තබා සිතෙන් මවාගැනීමට වත් නොහැකි බව ය. ඔහු කියා තිබුණේ සරල රේඛා සන්නිකර්ෂණ ව ඇඳිය හැකි බව ය. එහෙත් පළලක්‌ හෝ ඝනකමක්‌ හෝ නොමැති ගණිතමය සංකල්පයක්‌ සන්නිකර්ෂණය කරන්නේ කුමකට ද? ධනපාල මහතා තමන්ට නො තේරෙන දේ කියන්නේ පාඨකයන් ගේ බුද්ධියට අවමන් කරමිනි.

අපි පසුගිය සතියේ ලිපියෙන් වස්‌තුවක ස්‌කන්ධය යන්න තරමක්‌ සාකච්ඡා කෙළෙමු. බටහිර භෞතික විද්‍යාඥයන්ට ස්‌කන්ධය යන්න තේරුම්ගත නොහැකි ය. මගේ සාමාන්‍ය පෙළ ගුරුවරුන්ට ස්‌කන්ධය යන්න වස්‌තුවක ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය වී යෑයි ද ආචාර්ය වැලන්ටයින් ජෝසෆ් මහතාට අනුව එය පරාමිතියක්‌ යෑයි ද මම සඳහන් කළෙමි. ධනපාල මහතා වෙනත් තැන්වල එයට සිනාසෙන්නේ තමා ද උසස්‌ පෙළ ගුරුවරයකු බව අමතක කරමින් ද? බෝධි ධනපාල මහතාට අනුව ස්‌කන්ධය යන්න සංරචක දහයක්‌ සහිත රාශියකි. එය ආතානකයක්‌ (tensor) යෑයි ඒ මහතා සිතා සිටින බවක්‌ පෙනී යයි. එය ස්‌කන්ධ ආතානකය ද? එය ධනපාල මහතා ගේ නිර්මාණයක්‌ විය යුතු ය.

කිසිවක්‌ නිරවුල් ව අවබෝධ කරගත නොහැකි ධනපාල මහතා තම අවුල් අදහස්‌ පාඨකයනට ඉදිරිපත් කරයි. ශක්‌ති ගම්‍යතා අතානකයක්‌ (Energy momentum tensor) ගැන නම් සාපේක්‌ෂතාවාදයෙහි කියෑවෙයි. එහෙත් ස්‌කන්ධ අතානකයක්‌ ගැන නො කියෑවෙයි. ධනපාල මහතා මෙවැනි කතා කීම පුදුමයට කරුණක්‌ නො වේ. ඔහු අමරතුංග මහතා මෙන්ම අවුල් මනසක්‌ ඇත්තෙකි. මා සිතූ පරිදි ම ධනපාල මහතාට සරල රේඛාවක්‌ සිතෙන් මවාගත හැකි ය. එපමණක්‌ නො වේ. ඔහුට සරල රේඛාවක්‌ සන්නිකර්ෂණ ව ඇඳිය හැකි ය. බොහෝ දෙනා සිතනු ඇත්තේ ධනපාල මහතා නිවැරැදි ය කියා ය. ඒ ඔවුන් පාසලේ දී සරල රේඛා ඇඳ ඇතැයි සිතන බැවිනි. එහෙත් කිසිවකු කිසි දා සරල රේඛාවක්‌ ඇඳ නැත. පළලක්‌ හෝ ඝනකමක්‌ හෝ නැති සරල රේඛාවක්‌ ඇඳීමට වත් සිතෙන් මවාගැනීමට වත් හැකි පුද්ගලයකු ලෝකයේ ඇත්නම් ඒ ධනපාල මහතා විය යුතු ය.

ධනපාල මහතා තම ආතානක අදහස ඉදිරිපත් කිරිමට විකිපීඩීයාවෙහි දැක්‌වෙන ලිපියක්‌ ඉදිරිපත් කරයි. එහෙත් ඒ මහතා ඒ ලිපිය පරෙස්‌සමෙන් කියවා නැති බව පැහැදිලි ය. එහි කියෑවෙන්නේ ස්‌කන්ධය අතානකයක්‌ බව නො ව සඵල ආතානකයක්‌ (Effective Tensor) බව ය. ධනපාල මහතා පරෙස්‌සමෙන් ලිපි කියවීමට තම ජීවිතයේ සන්ධ්‍යා භාගයේ දී වත් පුරුදු විය යුතු ය.

නලින් ද සිල්වා