logo3.gif (702 bytes)

HOME


බුදු දහම, විද්‍යාව සහ මිථ්‍යාව

නවීන විද්‍යාව බොරුවක්‌ බව ඔප්පු කරනවා වෙනුවට මා කිසිවක්‌ නො දත් දොස්‌තර කෙනකු බව පෙන්වා දෙන්නට වෙහෙසෙන නලින් ද සිල්වා මහතාට මා කියා සිටින්නේ මා කිසිවක්‌ නො දන්නා බව පිළිගන්නා බව ය. එම නිසා මා ඉල්ලා සිටින්නේ එම කර්තව්‍යය පැත්තකට දමා විදුසර සඟරාවේ සහ අනෙකුත් පත්තරවල පිටු නාස්‌ති නො කොට විද්‍යාව බොරුවක්‌ බව ඔප්පු කොට පෙන්වා දෙන ලෙස ය.

නලින් ද සිල්වා මහතාට අනුව සැම දෙයක්‌ ම බොරු ය. නවීන විද්‍යාව බොරු ය. ගුරුත්වාකර්ෂණය කියා දෙයක්‌ නැත. පොල් ගෙඩිය බිමට වැටීම බොරුවකි. ඔහු නිපදවන දැනුම ද බොරු ය. සියලු සංකල්ප බොරු ය. ඔහු සිටින්නේ බොරු වළක ය. මෙවැනි මහතුන් බුදුරදුන් ගේ කාලයේ ද සිටිය බව සූත්‍ර පිටකයේ සඳහන් වී ඇත. බුදුහු මෙවැනි පුද්ගලයන් අෙඥ්‍යවාදීන් (sceptic) ලෙස හැඳින්වූ සේක. සංජය බෙල්ලට්‌ටිපුත්ත එවැන්නෙකි. ඔහු පැවසුවේ කිසි ම දැනුමක්‌ ලබාගත නොහැකි බව ය. මගධ රාජ්‍යයේ අජාසත්ත රජ බුදුරදුන් සමග සංජය බෙල්ලට්‌ටිපුත්ත පිළිබඳව සාකච්ජා කරන විට පැවසුවේ දාර්ශනිකයන්ගෙන් වැඩියෙන් ම මොළය අවුල් වී ඇත්තේ ඔහු ගේ බව ය.

මිථ්‍යාවට ප්‍රබල ලෙස විරුද්ධ වූයේ බුදුරදුන් සහ විද්‍යාව බව අප වටහාගත යුතු ය. මිථ්‍යාවට රුකුලක්‌ දීමට තැත් කරන්නේ නලීන් මහතා ය. මිථ්‍යාව රජ කරන්නේ අවිද්‍යාව ඇති තැන ය. විද්‍යාව බොරුවක්‌ බව ප්‍රචාරය කිරීමට ඔහු මෙතරම් මහන්සි වන්නේ ඒ නිසා ය. එමෙන් ම බුදුදහමට ඇතුළු වී ඇති මිථ්‍යා මත මතුපිටට ගෙන ඒවා හුවා දක්‌වන්නේ ද එම අරමුණ පෙරදැරි කරගෙන ය. මිථ්‍යාවට විරුද්ධ වූ අප ගේ දැනුමත් නිශ්ප්‍රභ කිරීම ඔහු ගේ අරමුණ වී ඇත.

බුදුදහමේ මිථ්‍යා මත නලීන් මහතා විසින් හුවා දක්‌වනු ලබන්නේ කෙසේ දැයි සලකා බැලීමට පෙර ගුරුත්වාකර්ෂණය පිළිබඳව ඇති දැනුම විකෘති කිරීමට නලීන් මහතා දරන ප්‍රයත්නය සලකා බලමු. ගුරුත්වාකර්ෂණය කුමක්‌ හේතු කොටගෙන කෙසේ ක්‍රියා කරන්නේ දැයි විද්‍යාඥයන් සොයාගෙන නැත. විද්‍යාව සැම දෙයක්‌ ම සොයාගෙන නැත. උදාහරණයක්‌ ලෙස පෘථිවියේ ජීවීන් ඇති වූයේ කෙසේ දැයි සොයාගෙන නැත. එහෙත් මේ පිළිබඳව නොයෙකුත් මතවාද (theories) ඉදිරිපත් වී ඇත. එම මතවාද සමග එකඟ වන සාක්‌ෂි ද තිබෙන නමුත් ඒවා අවසාන නිගමනයකට ඒම සඳහා ප්‍රමාණවත් නො වේ. නුදුරු කාලයක දී මේ දේවල අඩංගු රහස්‌ එළි වෙතැයි බලාපොරොත්තු තබාගත හැක්‌කේ පෙර කල එසේ සිදු වී ඇති නිසා ය.

ගුරුත්වාකර්ෂණය සෘජු ව ම ඉන්ද්‍රිය ගෝචර නො වන්නට පුළුවන. එනමුත් ගුරුත්වාකර්ෂණය යනුවෙන් හැඳින්විය හැකි යම් කිසි බලයක්‌ තිබෙන බවට ඉන්ද්‍රිය ගෝචර සාක්‌ෂි එමට ඇත. ගිලිහුණ වස්‌තූන් එතැන ම නො රැ`දී උඩු ගුවනට නො යා, වෙන කොහේ වත් නො යා පෘථිවිය මතට වැටෙන්නේ පෘථිවිය සහ එම වස්‌තුව අතර ඇති යම් කිසි ආකර්ෂණාත්මක බලයක්‌ නිසා බව කිව හැකි ය. පෘථිවියෙන් ඈතට යන විට මේ බලය කෙමෙන් අඩු වන බව ද සොයාගෙන ඇත. හඳ මත එම බලය ඉතා ම අඩු ය. තව ද එම බලය යම් තරමකින් මිනිsසාට ද දැනෙන අවස්‌ථා ඇත. හඳට ගොස්‌ ඇති ගගනගාමියකුට පෘථිවියේ සහ හඳ මතුපිට ඇති එම බලයේ වෙනස දැනෙන්නට ඇත. වස්‌තූන් දෙකක්‌ අතර ඇති මේ බලය ගණනය කිරීම සඳහා අයිසැක්‌ නිව්ටන් න්‍යාය කිහිපයක්‌ ඉදිරිපත් කොට ඇත. මා ගේ පෙර ලිපියක සඳහන් කර ඇති අන්දමට අභ්‍යවකාශය තරණය කිරීම පිණිස අද ද භාවිත කරන්නේ මේ න්‍යාය බව මතක්‌ කළ යුතු ව ඇත. ගගනගාමීන් හඳට පා තැබුවේ ද මේ න්‍යාය භාවිත කොට ය. මේවා බොරු යෑයි පැවසීම වාචාලකමක්‌ හැරෙන්නට වෙන කුමක්‌ ද? නිව්ටන් ගේ න්‍යාය තුළ අවිනිශ්චිතතාවන්, අස්‌ථිරතාවන්, නිරවද්‍ය නො වූ තැන් (inconsistency, impreciseness,uncertainty, inexactitude) තිබිය හැකි ය. විද්‍යාවේ ඇති එක්‌ දුර්වලතාවකි එය. එනමුත් මේ නිසා විද්‍යාවෙන් ලැබෙන ප්‍රයෝජන කිසිසේත් ම අඩු වී නැත. බුධ ග්‍රහයා ගේ අණ්‌ඩාකාර වෘත්තීය (elipsical) චලනයේ සිදු වන වෙනස්‌කම්, නිව්ටන් ගේ න්‍යාය සමග එකඟ නො වන හේතුවෙන් එම න්‍යාය බොරු වේ නම් හඳට පා තැබීම ද පට්‌ටපල් බොරුවකි. මේ බව පැවසීමෙන් ඇති ඵලය කිම? නලින් මහතාට මේ හැම දෙයක්‌ ම බොරුවකි. "අහෝ නිව්ටන් නො දිටි හිරු බුද" යන බොරු සෝබනයෙන් යුත් මාතෘකාවකින් පළ කරන ලද ඔහු ගේ ලිපිය (විදුසර 22. 01. 2014) තැත් කරන්නේ වේ හුඹහක්‌ මහ මෙරක්‌ කිරීමට ය.

නිව්ටන් ගේ න්‍යාය බුධ ග්‍රහයා ගේ චලනය සමග නො පෑහෙන බව සොයාගෙන ඇත්තේ ද විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයක්‌ අනුගමනය කිරීමෙනි. එය දෙවියන් ගේ මැදිහත් වීමකින් හෝ වෙනත් මිථ්‍යා මාර්ගයකින් හෝ සොයාගත් දෙයක්‌ නො වේ. විද්‍යාව විසින් එය සොයා ගනු ලබන විට සිදු වන්නේ විද්‍යාවේ සත්‍යතාව තවත් තහවුරු වීම මිස විද්‍යාව බොරුවක්‌ වීම නො වේ.

එමෙන් ම මා අසන්නේ විද්‍යාව සොයාගෙන ඇති මේ දැනුම විද්‍යාව බොරුවක්‌ යෑයි පවසන නලීන් මහතා භාවිත කරන්නේ කුමන අයිතියක්‌ ඇති ව ද? විද්‍යාව භාවිත කිරීමට, විශේෂයෙන් විද්‍යාව බොරුවක්‌ යෑයි පෙන්වා දීම පිණිස විද්‍යාව භාවිත කිරීමට ඔහුට අයිතියක්‌ නැත.

තව ද අයින්ස්‌ටයින් ඉදිරිපත් කළ සාමාන්‍ය සාපේක්‌ෂතාවාදය (The Theory of General Relativity) විසින් බුධ ග්‍රහයා ගේ චලනය පිළිබඳව නිව්ටන් ගේ න්‍යාය තුළ තිබූ

වැරැද්ද නිවැරැදි කරන ලද බව පිළිගැනේ. තව ද ඒa හා සම්බන්ධ පර්යේෂණ ම`ගින් මිනිසාට විශාල සේවයක්‌ සිදු කරන චන්ද්‍රිකා සංවේදන මාර්ගෝපදේශක (satellite communication, navigation, GPS) තාක්‌ෂණය සොයාගත් බව සඳහන් වේ. අප ගේ රණවිරුවන් යුද්ධය ජයගැනීමට මේ තාක්‌ෂණය බෙහෙවින් යොදාගත් බව අපි දනිsමු. අයින්ස්‌ටයින් ගේ න්‍යාය නිව්ටන් ගේ න්‍යාය සමග ගැටීම විද්‍යාවේ දියුණුව වර්ධනය සහ අවංකභාවය පිළිබිඹුq කරන අවස්‌ථාවක්‌ බව කිවමනා ය. තව ද මෑතක දී සිදු කරන ලද පර්යේෂණ ම`ගින් ගොඩන`ගා ඇති සංකල්ප ඉහත සඳහන් කරුණු සනාථ කරයි. (Theory of Everything, Standard Model).

ගුරුත්වාකර්ෂණය ඉන්ද්‍රිය ගෝචර නො වන බැවින් ඒ පිළිබඳ ව ඉදිරිපත් වී ඇති සංකල්ප න්‍යාය බොරු බව නලින් මහතා පවසා ඇත. (විදුසර - 22.01.2014)

ගුරුත්වාකර්ෂණය යන්නෙන් හැඳින්විය හැකි ක්‍රියාදාමයක්‌ විශ්වය තුළ පැවතෙන බවට පිළිගත හැකි ඉන්ද්‍රිය ගෝචර සාක්‌ෂි එමට ඇති බව මා ඉහත සඳහන් කොට ඇත. ඉන්ද්‍රිය ගෝචර වූ සාක්‌ෂි කිසිවක්‌ නොමැති ව නලින් මහතා ගේ ප්‍රලාප සත්‍ය හැටියට ඔහු ඉදිරිපත් කරයි. උදා( දෙවියන් ගෙන් දැනගත් වකුගඩු රෝගයට හේතු. පසුව ඒ සැම දෙයක්‌ ම බොරු බව ඔහු පවසයි. වකුගඩු රෝගය ද මේ අනුව බොරුවකි. අපට විශ්වාස කළ හැක්‌කේ ඉන්ද්‍රිය ගෝචර වූ සාක්‌ෂි ඇති ගුරුත්වාකර්ෂණය ද, නැත හොත් ඉන්ද්‍රිය ගෝචර වූ සාක්‌ෂි නොමැති නාථ දෙවියන් සහ එම දෙවියන් ගෙන් ලබාගත්තා යෑයි කියන දැනුම ද?

ගුරුත්වාකර්ෂණය ස්‌පර්ශ කොට ඇත් ද, ඇසින් දැක ඇත් ද යනාදී ප්‍රශ්න ගණනාවක්‌ ඔහු අසයි. අනෙකුත් බලයන් මෙන් (උදා (- විද්යුත් බලය, චුම්බකත්වය) හුදු ගුරුත්වාකර්ෂණය අපට දකින්නට හෝ අල්ලන්නට හෝ සිපගන්නට හෝ බැරි බව ඇත්ත ය. එහෙත් එම බලය බලයක්‌ ලෙසින් පවතින බවට ඉන්ද්‍රිය ගෝචර සාක්‌ෂි එමට ඇති බව සත්‍යයකි. නාථ දෙවියන් ද අපට දකින්නට හෝ අසන්නට හෝ අල්ලන්නට හෝ බැරි ය. වෙනසකට ඇත්තේ එම දෙවියන් ඉන්නා බවට පිළිගත හැකි සාක්‌ෂි නොමැති වීම ය. එහෙත් නලින් මහතා එම දෙවියන් ඉන්නා බව ද එතුමා ගෙන් දැනුම ලබාගත හැකි බව ද විශ්වාස කරයි. දෙවියන්ට ම ඔප්පු වෙච්චා වේ ෘ කියනවා හැර වෙන කුමක්‌ කියන්නට ද?

විද්යුත් බලය යනුවෙන් හැඳින්විය හැකි ක්‍රියාදාමයක්‌ ඇති බව දැනගත්තේ ද ඉන්ද්‍රිය ගෝචර සාක්‌ෂිවලිනි. එම බලය අපට ඉන්ද්‍රිය ගෝචර නො වේ. විද්යුත් බලය ජීවී ව ඇති ලෝහ කම්බියක්‌ අප අතින් ඇල්ලුවොත් මරණයට පත් විය හැකි ය. එවැනි බලයක්‌ ඇති බව ජීවිතය පූජා කොට එලෙස ඔප්පු කළ හැකි ය. එසේ ම තට්‌ටු දොළහකින් යුතු ගොඩනැ`ගිල්ලක මුදුනට නැ`ග බිමට පැනීSමෙන් ජීවිතය පූජා කොට ගුරුත්වාකර්ෂණය යන්නෙන් හැඳින්විය හැකි බලයක්‌ තිබෙන බව ඔප්පු කළ හැකි ය. නලින් මහතා මේ දේවල් අත්හදාබැලිය යුතු බව මම නො කියමි. මේ සැම දෙයක්‌ ම බොරු නිසා ඔහු එය කරන්නට ඉඩ ඇති බැවිනි.

"මා බොරු යෑයි කියන්නේ විද්යුත් බලය හෝ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය නො ව ඒවා පිළිබඳව ගොතා ඇති සංකල්ප" යෑයි නලින් මහතා හඬනගා කියන්නට ඉඩ ඇත. එහෙත් ඒ සංකල්ප විද්‍යාව හැදෑරීම පිණිස ද, ඒ ගැන සාකච්ජා කිරීම පිණිස ද, න්‍යාය ගොඩන`ගා ගැනීම පිණිස ද, එදිනෙදා භාවිතයට ද යනාදී මනුෂ්‍ය ජීවිතයට නැති ව ම බැරි ක්‍රියාකාරකම්වලට ඉමහත් ප්‍රයෝජනයක්‌ වන බව විද්‍යාව හදාරන, භාවිත කරන සැම මිනිසකු ම දන්නා කරුණකි. මේ සංකල්ප නොමැති ව මිනිසාට දියුණු විය නොහැකි ය. ඔහු ගේ ප්‍රශ්න විසගත නොහැකි ය. නිරෝගී සුවය ලබා ගත නොහැකි ය.

දැනුම පිළිබඳව එමානුවෙල් කාන්ට්‌ ගේ නිර්වචනය ගැන සරල ප්‍රශ්නයක්‌ යෑයි කියමින් නලින් මහතා අසා ඇත්තේ මෝඩ ප්‍රශ්නයකි. එම නිර්වචනය දැනුමක්‌ ද, එය දැනුමක්‌ නො වන්නේ නම් දැනුම ලබාගැනීම පිණිස එය කෙසේ භාවිත කළ හැකි ද, එය දැනුමක්‌ නම් එම දැනුම ලබා ගැනීමට යොදාගත්තේ ඊට පෙර තිබූ කුමන දැනුමක්‌ ද? යනුවෙන් ඔහු ප්‍රශ්න කරයි. ඔහු රේය වූ බටහිර ග්‍රීක යුදෙව් ක්‍රිස්‌තියානි චින්තනය ද පුරුදු පරිදි ඈගනියි. මිනිසා බිහි වූ දා පටන් ඉන්ද්‍රිය ගෝචර වූ දැනුම ලබාගත්තේ ය. ඉන්ද්‍රිය ගෝචර නො වූ දේ තේරුම්ගැනීමට සමහර අය මිථ්‍යාවේ පිහිට පැතූ හ. සමහරෙක්‌ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණවල පිහිට පැතූ හ. ඉන්ද්‍රිය ගෝචර සාක්‌ෂි විභාග කළ හ. මෙය දිගු ගමනක්‌ විය. මේ දැනුම් විභාග මාර්ගයේ එක්‌ කඩඉමකි එමානුවෙල් කාන්ට්‌ ගේ දැනුම පිළිබඳ නිර්වචනය. එම මාර්ගය රේය වුවත් චක්‍රීය වුවත් එමානුවෙල් කාන්ට්‌ ගේ නිර්වචනය ඊට හිමි තැන ගනු ඇත. පඹගාලේ පැටලී සිටින නලින් මහතා මෙවැනි ප්‍රශ්න ඇසීම ගැන අප පුදුම විය යුතු නැත.

බුදු දහම තුළට පසු කාලයක (පළමුවැනි ශතවර්ෂයේ පමණ) අසංග භික්‌ෂුව වැනි භික්‌ෂූන් විසින් ඇතුළු කරන ලද මිථ්‍යා මතවල නලින් මහතා එල්බගෙන බුදුදහම විකෘති කරන අන්දම දැන් සලකා බලමු. බුදුරදුන් සහ උන්වහන්සේ ගේ ධර්මය ලෝකෝත්තර (transcendental) තත්ත්වයට පත් කිරිමට අවශ්‍ය පසුබිම සකසන ග්‍රන්ථ පළ වන්නට පටන් ගත්තේ මේ අවධියේ ය. බුද්ධත්වය රහතුන් ගේ තත්ත්වයට වඩා උසස්‌ බව ද, ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය පිළිපැදීමෙන් පමණක්‌ බුද්ධත්වය ළඟා කරගත නොහැකි බව ද රහතුන් වූ පසු බුද්ධත්වය කරා යැමට තවත් දුරක්‌ ඇති බව ද, බෝධිසත්ව සංකල්පය ද, පිරිනිවන්පෑමෙන් පසු බුදුරදුන් අප්‍රතිස්‌තික නිර්වාණය නමැති නිත්‍ය හා ශාස්‌වත වූ තත්ත්වයකට පත් වන බව ද මේ ග්‍රන්ථවලින් කියා පෑවේ ය. තව ද බුදුන් සහ උන්වහන්සේ ගේ ධර්මය තේරුම්ගත හැක්‌කේ බුදුවරයකුට පමණක්‌ බවත්, මේ ග්‍රන්ථවල සඳහන් විය. (සද්ධර්ම පුණ්‌ඩරීක සූත්‍රය). මහායාන ධර්මය ආරම්භ වූයේ මේ ලෙස ය. මහායාන ධර්මයේ ගුරුකුලයන් වන විඥානවාදය සහ මාධ්‍යමික ධර්මයන් මනස පිළිබඳව ඉදිරිපත් කළ අදහස්‌ තුළින් නලින් මහතා ආභාසයක්‌ ලබා ඇති බව පෙනෙන්නට තිබේ. විඥානවාදීන් පැවසුවේ ලෝකය පැවතෙන්නේ මනසේ බව ය. මාධ්‍යමික ධර්මය (නාගර්ජුනපාදයන් ගේ අදහස්‌ විකෘති කළ පසු ඇති වූ ධර්මය) පවසා සිටින්නේ ලෝකය මනසේ පවතින බව නො ව මනස ද නො පවතින බව ය. මෙවැනි අදහසක්‌ නලීන් මහතා ද ඉදිරිපත් කරන බව පෙනේ. (බලන්න "මගේ ලෝකය"). මෙය අලුත් අදහසක්‌ නො වන බව ද කිව යුතු ය. ආතර් ෂොපන්හුවර් නමැති ජර්මන් ජාතික දාර්ශනිකයා ද මෙවැනි අදහසක්‌ දැරී ය. ලෝකය අප ගේ මනසේ නිර්මිතයක්‌ බව එතුමා පැවසී ය. මනස නැති බව මුල් බුදු දහමේ සඳහන් වී නැත.

නලින් මහතා ඉදිරිපත් කරන්නේ මාධ්‍යමික ධර්මයේ අන්තර්ගතය වන මනස ද නො පැවතෙන බව පවසන මතවාදය වේ. ඔහු නිර්වාණය අර්ථකථනය කරන අන්දමින් ම මෙය පැහැදිලි වේ. නලින් මහතාට අනුව නිර්වාණය වනාහී - නැති මනස නැති මනස බව නැති මනසින් වටහාගැනීම ය.("මගේ ලෝකය"). මනස කියා දෙයක්‌ ෙනැමැති බව තහවුරු වීම පිණිස නැති මනස යන වචන ඔහු පිට පිට තුන් වරක්‌ භාවිත කොට ඇත. මනස කියා දෙයක්‌ නැති බව ඔහු නිතර පවසයි. මෙවැනි මනස්‌ගාත ඔහු ඉදිරිපත් කරන්නේ බුද්ධ ධර්මයට ඇතුළු වී ඇති මිථ්‍යා මත උද්දීපනය කොට එම ධර්මය ගූඪ ධර්මයක්‌ බව පෙන්වා දීමට ය. ඔහු දරන අනෙකුත් මිථ්‍යා මතවලට රුකුලක්‌ වන නිසා ය. වකුගඩු රෝගය පිළිබඳව දැනුම දෙවියන් ගෙන් ලැබුණු බව පැවසීම මුල් බුදු දහමට විරුද්ධ වූ මතයක්‌ වන නිසා නලින් මහතා මුල් බුදු දහමට පසුව එකතු වූ මිථ්‍යා මතවල පිහිට පතයි. ඔහු කවදත් බුදු දහම ගූඪ ධර්මයක්‌ බව විශ්වාස කළේ ය. ඔහු ගේ මිථ්‍යා මතවලට විද්‍යාව තුළ ද ඉඩක්‌ නැති නිසා විද්‍යාව බොරුවක්‌ බව ඔප්පු කිරීමට ව්‍යර්ථ වූ පරිශ්‍රමයක්‌ දරයි. මෙවැනි මිථ්‍යා මත නිසා බුදුරදුන් පවා විෂ්ණු ගේ අවතාරයක්‌ බවට පත් කිරීමට බ්‍රහ්මයන්ට හැකි විය. නලින් මහතා ගේ පරිශ්‍රමය නිසා ද සිදු විය හැක්‌කේ එවැනි ම වූ විනාශයකි.

ප්‍රාග් බෞද්ධ යුගයේ පැවති ඥන විභාගය විසින් සලකා බැලුණේ මිනිසා තුළ ඇති ආත්මය කුමක්‌ ද වැනි ගූඪ මතවාදයන් ය. බුදුහු එවැනි මිථ්‍යාවන් ඉවත දමා මිනිසා තමන් හා අවට ලෝකය ගැන දැනුමක්‌ ලබා ගන්නේ කෙසේ දැයි සොයා බැලූ හ. ඉන්ද්‍රිය මාර්ගයෙන් ලබාගන්නා දැනුම උන්වහන්සේට ප්‍රධාන ලෙස උපකාරී වූ නමුදු එම දැනුම තුළ දුක ඇති බව උන්වහන්සේට පෙනී ගියේ ය. උන්වහන්සේ දුක නැති කරගැනීමේ මාර්ගය සොයාගත්තේ ය. එසේ කළේ නොයෙකුත් පර්යේෂණ අත්හදාබැලීම් සිදු කොට විශාල පරිශ්‍රමයක්‌ දරා ය. මාරයා සමග කළ සටනක්‌ හැටියට බුදුරදුන් එම පරිශ්‍රමය හඳුන්වා දී ඇත. බුදුරදුන් පිරිනිවන්පාන අවස්‌ථාව වන තෙක්‌ එම මාරයා බුදුන් පසුපස හඹා ආ බවත් ඒ මාරයා එළවා ගත් බවත් උන්වහන්සේ වදාළ සේක. ඒ මාරයා එනම් ලෝභ, ද්වේශ, මෝහ යන කෙලෙස්‌ ක්‌ෂය කිරීම පිණිස බුදුරදුන් හැම දා භාවනානුයෝගී ව පරිශ්‍රමයක්‌ දැරූ සේක. ඉන් අදහස්‌ වන්නේ ආශ්‍රවක්‌ෂය ලබාගත් පසු එය සැම විට ම සිහියෙන් යුතු ව ආරක්‌ෂා කරගත යුතු තත්ත්වයක්‌ බව ය. එම නිසා නිර්වාණය තුළ මිථ්‍යාවක්‌ හෝ ගූඪත්වයක්‌ හෝ තිබිය නොහැකි ය.

මින් පැහැදිලි වන්නේ බුදුන් ගේ ජීවිතය තුළ ද, ධර්මය තුළ ද කිsසිදු ගූඪ වූ දෙයක්‌ හෝ මිථ්‍යා මතයක්‌ හෝ නැති බව ය. බුදුහු නිත්‍යය, ආත්මය, මැවුම්කාර දේව සංකල්පය වැනි මිථ්‍යා මතවලට එරෙහි ව දේශනා සිදු කළ සේක. තමා සියලු දේ දන්නා බව නො පිළිගත් හ. සියලු දේ දැනීම යනු ඉන්ද්‍රිය ගෝචර දැනුම ප්‍රතික්‌ෂේප කිරීමකි. ඉන්ද්‍රිය ගෝචර නො වන දේ ගැන දේශනා කිරීමට බුදුහු මැළිකමක්‌ දැක්‌ වූ හ.

විද්‍යාව ද බුදුරදුන් ගේ ධර්මය ද විසින් මිථ්‍යාව ද ගූඪත්වය ද පිටු දකිනු ලබයි. විද්‍යාව බොරුවක්‌ යෑයි පැවසීම මිථ්‍යාව පිළිගැනීමකි. බුදුදහමේ ගූඪත්වයක්‌ දැකීම එම උතුම් වූ ධර්මය විකෘති කිරීමකි. නලීන් මහතා මේ අවිද්‍යාත්මක ක්‍රියාවන් දෙකෙහි ම නිරත ව තවම බොරු වළේ සිටියි. මෙවැනි ක්‍රියා නිසා විශාල විනාශයක්‌ සිදු විය හැකි ය. අසරණ මිනිsසුන් හොර කට්‌ටඩි වෙද්දු මන්ත්‍රකාරයන් ගේ ගොදුරු බවට පත් විය හැකි ය. තව ද ශුද්ධ වු බුද්ධ ධර්මය විෂ්ණු ගේ ධර්මයක්‌ බවට පත් විය හැකි ය.

මහාචාර්ය
එන්. ඒ. ද එස්‌. අමරතුංග DSc